YOLCULUK KURALLARI YÖNETMELİĞİ

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
 ESHOT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
 YOLCULUK KURALLARI YÖNETMELİĞİ
 
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam

MADDE 1-
(1)
Bu Yönetmelik, İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü tarafından verilen toplu taşıma hizmetlerinden yararlanmak üzere duraklarda bekleyen ve seyahat eden yolcuların güvenli, rahat ve seri bir şekilde taşınması için yolcuların uymakla zorunlu oldukları kuralları ile İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü personelinin yetkilerini kapsar.

Dayanak

MADDE 2-
(1)
Bu Yönetmelik; 08/01/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesi, 10/07/2004 tarih ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (f) ve (p) bendi, 03/07/2005 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b), (f) ve (p) bendi, 07/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun 2 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3-
(1)
Bu Yönetmelik’in uygulanmasında;
a) Belediye Başkanı: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanını,
b) Bisiklet: Tekerlekleri pedal aracılığıyla ayakla döndürülen binek aracı,
c) Bisiklet Rafı: Bisiklet taşıma aparatında, her birine bir bisiklet yerleştirilen taşıma bölümlerini,
ç) Bisiklet Taşıma Aparatı: İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğüne ait otobüslere monte edilen bisiklet taşıma amaçlı düzeneği,
d) Daire Başkanlığı: İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğünü Otobüs İşletme Dairesi Başkanlığını,
e) ESHOT Çağrı Merkezi: İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğü Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünce oluşturulan ve vatandaşlardan gelen öneri, istek ve şikâyetlerin alındığı birimi,
f) ESHOT Genel Müdürlüğü: İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğünü,
g) Genel Müdür: ESHOT Genel Müdürünü
ğ) HİM: İzmir Büyükşehir Belediyesi Hemşehri İletişim Merkezini, 
h) İdare: ESHOT Genel Müdürlüğünü,
ı) İdare Encümeni: ESHOT Genel Müdürlüğü İdare Encümenini,
i) Şoför: ESHOT Genel Müdürlüğünün işleteni olduğu otobüsleri kullanan personeli,
j) Ulaşım Takip Görevlisi: ESHOT Genel Müdürlüğü Otobüs İşletme Dairesi Başkanlığına bağlı aktarma merkezi ve son duraklarda otobüslerin sevk ve idaresinden sorumlu olan personeli,
k) Yönetmelik: ESHOT Genel Müdürlüğü Yolculuk Kuralları Yönetmeliğini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Hak, Yetki ve Seyahat Kuralları
 
Hak ve yetkiler
 
MADDE 4-
(1)
ESHOT Genel Müdürlüğü toplu ulaşım araçlarını kullanan şoförler seyahat kurallarının otobüslerde uygulanmasında yetkili ve sorumludur. Ayrıca, eylemleri ile otobüs içerisinde huzur ve güvenliği bozan, otobüslerin araç ve gereçlerine ile oturma ve ayakta durma alanlarına zarar veren veya kirleten kişiler şoför tarafından uyarılır, uyarıları dikkate almayan kişilerin yolculuğu şoför tarafından sonlandırılabilir. Şoförün uyarı ve talimatlarına uymayan kişiler ile eylemleri yasalara göre suç teşkil eden kişiler kolluk kuvvetlerine bildirilir. Otobüs söz konusu kişiler kolluk kuvvetlerince araçtan alınıncaya kadar bekletilir.

Seyahat kuralları

MADDE 5-
(1)
İdaremizce verilen toplu ulaşım hizmetlerini kullanmak isteyen yolcularımız aşağıda belirtilen kurallara uymayı kabul etmiş sayılır.
a) Duraklarda otobüslerin ceplere yanaşmasını engelleyecek şekilde durulmaz.
b) Otobüs aktarma alanları, kapalı veya açık duraklarda, İdarenin izni olmadan herhangi bir toplantı, gösteri vb. aktiviteler ile otobüs içerisinde reklam, tanıtım ve propaganda yapılamaz.
c) Otobüslerimize, durak haricinde yolcu bindirilmez ve indirilmez. Ancak; otobüslerimizde seyahat eden kadın yolcularımız, saat 22.00 ile 06.00 saatleri arasında, trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde diledikleri noktalarda inebilirler.
ç) Otobüs kalkış noktalarında, şoför aracı hazırlayıp yolcu almaya başlamadan otobüse binilmez.
d) Otobüslerimize binerken ön kapı, inerken orta ve arka kapılar kullanılır. Ancak tekerlekli sandalye ve bebek arabası ile yolculuk yapmak isteyen yolcularımız otobüslerin engelli rampası ya da asansörü bulunan kapılarından biniş ve iniş; yaşlı, engelli, hamile ve çocuklu yolcular da şoföre durumu bildirerek kendilerine en yakın kapıdan iniş yapabilirler.
e) Elektronik ücret ödeme kartları ve diğer toplu ulaşım kartları otobüse binmeden önce hazırlanır.
f) 0-6 yaş arası çocuklar yanlarında ebeveynleri bulunmak şartı ile ücretsiz binişten faydalanabilir, ancak ayrı bir koltuk kullanamazlar. İlköğretimden itibaren her öğrenci İdaremizce verilecek resimli öğrenci kartı ile indirimli biniş yapabilir.
g) İndirimli ve ücretsiz toplu ulaşım kartlarının fotoğraflı yüzü, otobüse biniş esnasında, aracı kullanan şoför personele gösterilir.
ğ) Kişiselleştirilmiş toplu ulaşım kartlarının maliki dışındakilerce kullanımı, sahte olması ya da süresinin dolması durumunda yolcunun binişine izin verilmez. Kart maliki dışındaki kişilerce kullanılan kartlar ile sahte veya geçersiz kartlara el konularak işlem tesis edilir.
h) Otobüslerin ön tarafında şoförün görüşünü kısıtlayacak ya da engelleyecek şekilde durulmaz, arka tarafa doğru ilerlenir ve diğer duraklardan binecek yolculara yer açılır.
ı) Otobüslerin oturma alanlarında bir yolcu için ayrılan yerden fazlası kullanılamaz, diğer yolcuların koltukları kullanmasını engelleyecek şekilde davranılmaz.
i) Otobüslerimize binince, diğer yolcularımıza engel teşkil edeceğinden sırt çantaları sırtta taşınmaz ve yolcu beraberindeki eşyalar araç koridorunda tutulmaz.
j) Ön koltuklarımız öncelikli olarak yaşlı, hamile, çocuklu ve gazilerin kullanımı için ayrılmıştır. İhtiyaç halinde; bu koltuklar, kullanan yolcular tarafından, hak sahiplerinin kullanımına bırakılır.
k) Otobüslerimize,  yolculara zarar verebilecek delici, kesici aletler ve patlayıcı maddeler ile binilmez.
l) Otobüslere tekerlekli sandalye, bebek arabası ve katlanabilir bisiklet haricinde, otobüs içerisindeki yolcuların güvenliğini tehlikeye düşürebilecek büyüklükte tekerlekli araçlarla binilmez. Otobüslerde bisiklet taşınması ile ilgili kurallar Yönetmeliğin 3. Bölümünde düzenlenmiştir.
m) Bebek arabasıyla otobüse binen yolcuların bebekleri, emniyet kemeri takılı olarak bebek arabasında; bebek arabaları ebeveyn eşliğinde ve tekerlekleri kilitli olarak orta kapı sahanlığında bulundurulur. Orta sahanlık uygun değilse, bebek arabası katlanıp sahanlığa konur, bebek ebeveyn kucağında, oturarak seyahat edilir.
n) Otobüslerimize diğer yolcuları rahatsız edebilecek şekilde kirli ve kötü kokulu eşyalarla; yolcu yoğunluğu fazla olan otobüslerimize, kirli ve kötü kokulu eşyaların yanında, diğer yolcuların konfor ve güvenliğini azaltacak derece büyük hacimde yer kaplayan eşyalar ile de binilmez. Otobüste taşınabilecek büyüklükteki eşyalar ve valizler orta sahanlıkta bulundurulur.
o) Otobüslerimizde, 50 x 33 x 33 cm boyutlarını aşmayan, keskin kenarı olmayan, temiz ve kokusuz kafes içinde koruma altına alınmış halde seyahat etmek serbest olup kafes içinde olmayan ve serbest şekilde hareket edebilen hayvanlar ile seyahat edilemez. Görme engellilere refakat eden kılavuz köpekler hariç.
ö) Otobüslerimizde ve kapalı duraklar içerisinde sigara, puro, pipo ve benzeri tütün ürünleri tüketilmez.
p) Otobüslerimizde hiçbir yiyecek ve içecek maddesi satılamaz ve su hariç tüketilmez.
r) Otobüslerimizde seyahat ederken trafik akışı içerisinde zorunlu olarak gerçekleşecek ani durma ve hızlanmalar nedeniyle oluşabilecek araç içi kaza ihtimaline karşı güvenli bir şekilde tutunulur.
s) Seyahat esnasında, cep telefonu ile diğer yolcuları ve şoförü rahatsız edici şekilde yüksek sesle konuşulmaz, kulaklık kullanmadan müzik dinlenmez, diğer yolcularla gürültülü bir şekilde sohbet edilmez ve şoförü meşgul edip dikkatini dağıtılmaz.
ş) Otobüslerimiz içerisinde asılı olan afiş ve tanıtımlar sökülemez, değiştirilemez, izinsiz afiş ve ilan asılamaz.
t) Açılış ve kapanışlarında tehlike arz edeceğinden, otobüs kapılarının önünde durulmaz.
u) Otobüslerimizin dur butonuna basılmayan kapıları açılmamaktadır. Dur butonuna inilecek durağa gelmeden önce basılır ve araç durak ceplerine girmeden kapılara doğru ilerlenir.
ü) Yolculuk esnasında şoför ile tartışılarak yolculuk güvenliği tehlikeye atılamaz. Olumsuz bir durum ile karşılaşılması halinde, şikâyet, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ESHOT Genel Müdürlüğünce belirlenen kanallar ile görevlendirilen birimlere yapılır.
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bisiklet Taşınması Uygulama Kuralları, Aparat Kullanma Talimatı ve Unutulan Bisikletler
 
Bisiklet Taşınması uygulama kuralları

Madde 6-
(1)  İdareye ait otobüslerde bisikletleriyle birlikte seyahat etmek isteyen yolcular bisikletlerinin bisiklet taşıma aparatına yüklenmesi ve aparattan çıkartılmasından sorumludur ve aşağıda belirtilen kurallara uymayı kabul etmiş sayılır:
a) Otobüs gelmeden önce bisikletin sepet gibi yükleme düzenini bozacak ve otobüs şoförünün görüşünü engelleyecek yüksekliğe erişen eklentileri ile suluk pompa ve benzeri düşebilecek parçaları çıkarılır.
b) Otobüs beklerken, bisiklet yolcunun yanında tutulur ve otobüs durmadan kaldırımdan inilmez.
c) Bisikletin aparata yüklenmesi, güvene alınması ve çıkarılmasından bisiklet sahibi yolcu sorumludur.
ç) Bisikletler taşıma aparatına kilitlenemez. Bisiklet güvenliğinin arttırılmasının istenilmesi halinde, bisikletin ön tekeri, bisiklet çatısına, otobüs gelmeden önce kilitlenir.
d) Bisiklet taşıma aparatları iki bisiklet kapasitelidir ve aparatlara yalnız tek kişilik iki tekerlekli bisikletler yüklenebilir. İçten yanmalı ya da elektrikli motora sahip bisikletler ile 16 inçten küçük tekerleklere sahip bisikletlerin aparatlara yüklenmesine izin verilmemektedir.
e) ESHOT Genel Müdürlüğü, ihmalinin olduğu durumlar ve aracının kusurlu olduğu kazalar hariç hasarlı bisiklet veya bisiklete ait eşyalardan sorumlu tutulamaz. Yüklenmesi ve alınması esnasında meydana gelen hırsızlık, hasar veya yaralanmadan tek sorumlu bisiklet sahibi yolcudur.
f) Araçta bisikleti olup inecek yolcu, ön kapıya yanaşıp şoföre otobüste bisikletinin olduğunu ve inmek istediğini söyler.
g) Boşalan bisiklet aparatı aparattan son bisikleti alan yolcu tarafından kaldırıp kapalı konuma getirilir.

Aparat kullanma talimatı

Madde 7-
(1) Bisiklet yüklenirken:
a) Otobüs yaklaşırken, bisiklet yüklemeye hazır pozisyona getirilir. Duran otobüsün önüne adım atılmadan önce şoför uyarılır ve bisiklet yükleneceğinin şoför tarafından anlaşıldığından emin olunur.
b) Bisiklet taşıma aparatı tamamen boş ve kapalı durumdaysa, aparatın açma tutamağı sıkılıp aparat aşağı indirilir.
c) İlk bisiklet yüklemesi otobüse en yakın olan bisiklet rafına yapılır.
ç) Her rafta ön tekerlek yerleşim yeri, sabitleme düzeneğinin olduğu taraftır. Bisiklet ön tekerleği bu yere gelecek şekilde çevrilir ve otobüse paralel olarak kaldırılıp tekerlekleri boşluklara yerleştirilir.
d) Tekerlek sabitleme düzeneğinin topuzu, bisiklet rafının, ön tekerlek konulan yerindedir. Topuz, iç raftaki bisikleti sabitlemek için saat yönünde, dış raftaki bisikleti sabitlemek için ise saat yönünün tersine çevrilir, sabitleme kolu bisikletin ön tekerleğine dayanır.

(2) Bisiklet çıkartılırken:
a)
Ön kapıya yanaşılır, şoföre bisikletin alınacağı bildirilir ve ön kapıdan çıkış yapılır. Şoförün gördüğünden emin oluncaya kadar asla aracın önüne adım atılmaz.
b) Bisikleti sabitleyen kol açılır ve bisiklet alınır.
c) Eğer bisiklet taşıma aparatı tamamen boş ise aparatın tutamağı sıkılıp aparat kaldırılır ve kapatılır.
ç) Otobüsün yanaştığı kaldırıma çıkılır ve aracın önünden yolun karşısına geçilmez.

Katlanır bisikletler
Madde 8–
a)
Katlanır bisikletlerin katlandıktan sonra en fazla ölçüleri 67X34X79 olması gerekmektedir.
b) Katlanır bisikletler ile araç içerisinde, kendilerine ayrılan bölümde hafta içi 09:00 – 16:00 / 21:00 – 06:00 saatleri arasında, hafta sonu ve resmi tatillerde tüm gün seyahat edilebilir.
c) Bisikletler araca binmeden önce katlanarak durakta beklenilmelidir.
d) Araç içerisine binerken bisikletin tekerlekleri kirli veya ıslak ise tekerlekler mutlaka sarılı olmalıdır.
e) Araç içerisinde katlanır bisikletler dikey konumda ve sahibi tarafından tutulmalıdır.
f) Katlanır bisikletlerin araç içerisinde güvenli olarak taşınmasının ve Bisiklet sahibi ile üçüncü şahıslar arasında doğabilecek herhangi bir olumsuzluğun tek sorumlusu bisiklet sahibidir. Oluşabilecek olumsuzluklardan İdare sorumlu tutulamaz.
 
Unutulan bisikletler
Madde 9–
(1)
Bisikletin otobüste kalması halinde durum; ESHOT Çağrı Merkezi ve HİM telefon numaraları ile www.eshot.gov.tr internet adresinin “Öneri, İstek ve Şikâyetleriniz” bölümünden iletilir, başvurunun takibi verilecek numara ile yapılır. Unutulan bisikletlerin iade edilmesi işlemleri, 05/06/2013 tarihli ve 78 sayılı Encümen kararı ile yürürlükte bulunan Genel Müdürlük Bulunmuş Eşya Yönergesi hükümlerine göre yürütülür.
 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yolcu Şikâyet, İstekleri ve Kayıp Eşya Yönetimi
 
Yolcu şikâyet ve istekleri

MADDE 9-
(1)
 Yolculuk esnasında otobüs içerisinde meydana gelebilecek yangın, gasp, saldırı, taciz, acil müdahale gerektiren sağlık sorunları ve benzeri durumlar, yolculuk yapılan otobüsün şoförüne bildirilir.
(2) Yolcu şikâyetleri yazılı ve sözlü olarak hareket noktalarında görevlendirilen ulaşım takip görevlilerine ya da olayın olduğu tarih, saat, otobüsün plakası ve hat numarası bilgilerini içerecek biçimde ESHOT Çağrı Merkezi ve HİM telefon numaraları ile www.eshot.gov.tr internet adresinin “Öneri, İstek ve Şikâyetleriniz” bölümünden iletilir; şikâyetlerin takibi sistem tarafından verilen takip numarası ile yapılır.

Kayıp eşya yönetimi

MADDE 10-
(1) 
Yolcular tarafından yolculuk edilen otobüs içerisinde bulunan eşya ve maddeler aracın şoförüne veya hareket noktalarında bulunan ulaşım takip görevlilerine teslim edilir.
(2) Bulunmuş eşyanın teslim alınması, teslim edilmesi ve sahibi tespit edilemeyen bulunmuş eşyalar ile dayanıksız bozulabilir yiyecek maddeleri hakkındaki işlemler; 05/06/2013 tarihli ve 78 sayılı encümen kararı ile yürürlükte bulunan ESHOT Genel Müdürlüğü Bulunmuş Eşya Yönergesi hükümlerine göre yürütülür.
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
 
Yönetmelikte yer almayan hususlar

MADDE 11-
(1) İş bu Yönetmelik’te yer almayan hususlarda yürürlükteki ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 12-
(1)
Bu Yönetmelik, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisince kabulü ve yönetmeliklerin yayınlanması ile ilgili mevzuata uygun olarak yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 13-
(1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Genel Müdür yürütür.